Quán nước chè đầu ngõ

Mình đọc bản dịch của Mộng Bình Sơn. Cảm nhận chung cuốn, trung bình mấy quyển sử Trung Hoa thời loạn lạc.

Nội dung cuốn sách nói về hành trình của Lưu Bang – một đình trưởng huyện Bái, diệt trừ Tần, tranh đấu với Sở Vương Hạng Võ để lên ngôi Hán Cao Tổ, mở ra thời đại Hán thịnh trị suốt 400 năm (202TCN – 9: Tây Hán, 25-220: Đông Hán).

Về thời Hán thì sau thời Tần Thủy Hoàng và trước thời Tam Quốc.

Với sự trợ giúp của những đại thần tài năng dưới trướng, có thể kể đến Tiêu Hà, Hàn Tín, Trương Lương, Trần Bình. Tất cả các nhân vật trên đều đáng để có 1 bài viết riêng.

Cảm giác Mộng Bình Sơn viết hơi thiên vị Lưu Bang, bởi ông luôn “liêm”, luôn “thương người” nhưng một vài nguồn khác cho thấy Lưu Bang cũng rất mưu mô và xảo quyệt, lấy danh “nhân nghĩa” để thu phục lòng dân nhưng cũng rất tàn nhẫn, sẵn sàng xuống tay với bất kì ai để đạt được mục đích. Ví dụ như trong truyện có đoạn Lã Hậu dụng mưu bắt Hàn Tín vào cung Vị Ưởng giết, Lưu Bang lúc đó đang đi chinh chiến xa về nghe tin thế rất buồn và tiếc thương (Mộng Bình Sơn), nhưng thực tế có nhiều người cho rằng Lưu Bang là người đứng sau đổ tội và mượn tay Lã Hậu giết Hàn Tín, chỉ vì nhiều lần Hàn Tín lấy thế để ép Lưu Bang bị nhục (không ra quân cứu Lưu Bang khi Lưu Bang không nghe lời, tự mang quân đi đánh Sở, hay bắt phải phong chức Tề Vương thì mới xuất quân,vvv…).

Mình thì khá tin vào giả thuyết thứ 2 – tức Lưu Bang rất xảo quyệt và mưu mô. Bởi lẽ, đọc truyện thấy Lưu Bang khá “ngố”, chỉ nhờ sự giúp đỡ của các mưu sĩ, tướng tài bên mình mà dành được thiên hạ. Một hoàng đế của Trung Hoa không thể chỉ có mỗi thế được. Nên mình vẫn tin vào hướng Lưu Bang chỉ mượn danh “nhân nghĩa” bên ngoài để thu phục lòng người, còn bên trong thì tàn nhẫn, sẵn sàng xuống tay với bất kì ai (kể cả những “Khai quốc công thần” đã giúp mình dựng nghiệp bá vương) để đạt được mục đích. Như sẵn sàng đối đáp với Sở Vương khi Thái Công bị uy hiếp, hay lợi dụng tính chính trực của Sở Vương để chia đất 2 bên, sau đó vừa cứu được Thái Công về liền nhanh chóng bội ước để đánh Sở Vương. MBS đã cố nói giảm nói tránh khi cho rằng kế bội ước này do lời can gián của các mưu sĩ bên cạnh Lưu Bang bày ra.

“Đại vương không nên vì một lời hứa mà quên mất đại nghiệp. Khi thống nhất được Trung Hoa rồi sẽ chẳng ai nhớ đến việc bội ước của đại vương.” – Nghe khá vớ vẩn :))).

Theo đánh giá của các nhà sử học Trung Quốc ngày nay, Lưu Bang có nhiều tính xấu, nhưng xuất thân hèn kém buộc ông phải làm như vậy mới có thể tồn tại trong thời loạn lạc.

Một trong những điểm mạnh của Lưu Bang là việc ông biết mình xuất thân thấp, ít học, tài năng không có bao nhiêu, nên ông sẵn sàng lắng nghe ý kiến của người khác, tận dụng tài năng của cấp dưới để thành sự nghiệp.

Đám đại thần của Lưu Bang đa phần đều có xuất thân bất hảo, vậy mà dưới sự chỉ huy của Lưu Bang đều trở thành những nhân vật xuất chúng. Lưu Bang hơn người ở chỗ đã dùng người thì không bao giờ nghi ngờ, còn người nào đã nghi ngờ không bao giờ dùng.

1 bài viết khá hay lụm được

https://content.triethocduongpho.net/truong-luong-va-han-tin-hai-cuoc-doi-hai-thai-do/

Vài đoạn hay (mình hơi lười tìm lại, ghi tóm tắt):

Lưu Bang nói chuyện với Hàn Tín về việc dụng binh khiển tướng.

Lưu Bang “review” với quân thần vì sao ông lên được làm Hán Vương. Biết dụng người tài.

(trích)

CHUYỆN TRƯƠNG LƯƠNG NHẶT GIÀY ĐẮC ĐẠO – CÂU CHUYỆN KINH ĐIỂN NHẮC NHỞ CON NGƯỜI VỀ CHỮ NHẪN

Trương Lương, tự là Tử Phòng, danh thần khai quốc nổi tiếng thời nhà Hán. Điển cố Trương Lương nhờ cúi mình nhặt giày mà đắc đạo thành danh trở thành câu chuyện kinh điển nhắc nhở con người về chữ Nhẫn.

Ông cùng với Hàn Tín, Tiêu Hà được người đời xưng tụng là “Hán triều Tam kiệt”, đóng vai trò quan trọng giúp Lưu Bang đánh đổ nhà Tần và thắng Hạng Vũ trong chiến tranh Hán – Sở.

Trương Lương thuộc dòng dõi sĩ tộc nước Hàn thời Chiến Quốc, tổ tiên nhiều đời làm khanh sĩ. Ông nội Trương Lương là Trương Khai Địa làm tướng quốc của Hàn Chiêu hầu, Hàn Tuyên Huệ Vương, Hàn Tương Ai Vương; cha ông là Trương Bình làm tướng quốc dưới trướng Hàn Li Vương, Hàn Điệu Huệ vương.

Lúc Tần diệt Hàn, Trương Lương cùng thích khách liều mạng ám sát Tần Thủy Hoàng tại Bác Lãng Sa. Nhưng quả chùy nặng 120 cân của ông đánh nhầm xe tùy tùng nên không giết được vua Tần. Tần Thủy Hoàng nổi cơn thịnh nộ, hạ lệnh truy nã thích khách trên toàn quốc. Trương Lương phải cải họ đổi tên, ẩn trốn tại Hạ Bì (một huyện thuộc Giang Tô ngày nay).

Có lần, Trương Lương nhàn rỗi tản bộ trên một cây cầu ở Hạ Bì thì xuất hiện một ông lão từ xa đi tới. Ông lão cố ý tháo một chiếc giày ra, ném xuống dưới cầu, rồi quay lại nói với Trương Lương: “Tiểu tử, xuống nhặt lên hộ ta!” Trương Lương ngạc nhiên bởi giọng điệu khó nghe của ông lão, định gây sự lại, nhưng thấy ông lão đã lớn tuổi nên chàng cố nhẫn nhịn, lội xuống sông nhặt chiếc giày lên. Ông lão lại giơ chân lên bảo: “Mang vào!” Trương Lương thầm nghĩ: “Dù gì thì mình cũng đã nhặt lên rồi, mang vào cho ông ấy cũng được thôi”, bèn quỳ gối xuống xỏ chiếc giày vào chân cho ông lão. Đợi Trương Lương mang giày cho mình xong, ông lão liền cười lớn rồi bỏ đi. Trương Lương nhìn theo bóng ông lão khuất xa mà trong lòng không khỏi cảm thấy lạ kỳ.

Đi được một đoạn, ông lão quay lại nói với Trương Lương: “Tên tiểu tử này có thể dạy dỗ được. Năm ngày sau vào lúc sáng sớm, ngươi hãy quay lại đây gặp ta”. Trương Lương thấy thâm ý của ông lão khó dò, chỉ biết quỳ xuống “xin vâng” một tiếng.

Năm ngày sau, trời vừa tờ mờ sáng, Trương Lương đã đến nơi hẹn, không ngờ ông già đã có mặt ở đấy từ lúc nào, trông thấy Trương Lương, ông nổi giận nói: “Có hẹn với người lớn tuổi mà mi lại đến trễ, như vậy có được không? Sáng sớm năm ngày sau hãy đến”. Nói xong liền quay lưng đi mất. Qua năm ngày, lúc gà vừa gáy sáng, Trương Lương đã đến bên đầu cầu, oái ăm thay ông lão cũng đã có mặt ở đó, ông lão lại trách Trương Lương vì sao đến trễ, bèn đuổi Trương Lương về và nói năm ngày sau nữa hãy tới. Lần sau thì Trương Lương không dám trễ nữa, nửa đêm canh ba đã lò dò đến bên cầu đứng đợi. Một lúc sau ông già xuất hiện, nhìn thấy Trương Lương, ông bảo: “Phải vậy chứ!”.

Sau đó, ông lão lấy ra một cuộn sách tre và nói: “Đọc cuốn sách này có thể làm thầy cho bậc vương giả, sau 10 năm thì có thể nổi danh. Mười ba năm sau con có thể gặp ta ở Tế Bắc, dưới chân núi Cốc Thành Sơn có một tảng đá màu vàng tức là ta đó.” Nói rồi ông lão bỏ đi mất, từ đó Trương Lương không còn gặp lại ông nữa. Trương Lương mang cuộn sách về nhà, đốt đèn lên xem, hóa ra đó là bộ “Thái công binh pháp” đã thất truyền. Trương Lương như đắc được bảo vật, ngày đêm nghiền ngẫm đọc sách. Mười ba năm sau, Trương Lương cùng Lưu Bang đi qua Tế Bắc, quả nhiên nhìn thấy dưới chân núi Cốc Thành Sơn có một tảng đá màu vàng, Trương Lương liền mang về. Lúc mất, con cháu của Trương Lương đem thi thể ông an táng cùng tảng đá. Vì vị cao nhân truyền bộ binh pháp ấy cho Trương Lương không để lại danh tính nên hậu nhân gọi ông là Hoàng Thạch Công.

(Theo tinhhoa.net)